Kültür ve Sanat

Drakula Romanının Adı Az Kalsın Bambaşka Olacaktı

Bram Stoker’ın Drakula için öngördüğü eski başlık, romanın yayımlanmasına günler kala hâlâ sözleşmede yer alıyordu. Üstelik isim karmaşası yalnızca kitapla sınırlı değildi.

Mum ışığında eski bir daktilo, sararık kâğıtlar ve pencereden görünen gotik şato

Drakula romanının uzun süre kullanılan çalışma başlığı The Un-Dead’di. Bram Stoker’ın yedi yıl boyunca üzerinde çalıştığı eser, bu sürenin büyük bölümünde bugün bilinen adını taşımıyordu. Daha da dikkat çekici olanı, Drakula adıyla reklamlar yayımlanmaya başladığında bile yayın sözleşmesinde eski başlığın yer almasıydı. Yani söz konusu olan, kolayca vazgeçilmiş bir fikir değil; yayım aşamasına dek ayakta kalmış ciddi bir isim alternatifiydi.

Bugün kapağında tek kelimelik Dracula yazan romanı başka bir adla düşünmek tuhaf gelebilir. Ne var ki belgelerin ortaya koyduğu tabloda hem kitabın hem de başkarakterin adı değişiyor; üstelik bu iki değişiklik eş zamanlı gerçekleşmiyor. Kont, kendi ismine kitabından önce kavuşuyor.

Kontun adı da başlangıçta Drakula değildi

Stoker’ın bugün Philadelphia’daki Rosenbach’ta muhafaza edilen çalışma notlarında karakterin ilk adı Count Wampyr, yani Kont Wampyr olarak geçiyor. Stoker daha sonra bu ismin üzerini çizerek yerine Dracula yazıyor.

Bu değişikliğin izleri 1890 yazına uzanıyor. Stoker, Whitby’deki kütüphaneden William Wilkinson’ın Eflak ve Boğdan üzerine kaleme aldığı kitabı ödünç alıyor ve kitaptaki “Dracula” sözcüğüne ilişkin bir dipnotu kendi notlarına geçiriyor. Ardından, bir noktada, eski karakter adını yenisiyle değiştiriyor.

Klasik siyah beyaz Drakula filminden bir kare

Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var: Karakterin Drakula adını alması, romanın da hemen Drakula adını aldığı anlamına gelmiyor. Kont yeni adına kavuşurken kitap, The Un-Dead başlığıyla yoluna devam ediyor.

The Un-Dead, geçici bir karalama değildi

Eski başlık yalnızca not defterindeki bir karalamadan ibaret değil. Stoker’ın yoğun düzeltmeler içeren 529 sayfalık daktilo nüshasında da The Un-Dead adı, yazarın kendi el yazısıyla yer alıyor. Bu durum, başlığın hazırlık sürecinde ne denli yerleşik olduğunu açıkça gösteriyor.

Söz konusu nüsha yaklaşık 1980’de Amerika Birleşik Devletleri’nde gün yüzüne çıkıyor. Onu 1984’te satın alan bir koleksiyoncu, Nisan 2002’de New York’taki Christie’s müzayedesinde satışa sunuyor. Yaklaşık bir milyon sterlin getirmesi beklenen nüsha, belirlenen asgari satış bedeline ulaşamıyor.

Eski bir daktilonun tuşları

Reklamda Drakula, sözleşmede eski başlık

Archibald Constable and Company ile yapılan ve taslağını Stoker’ın hazırladığı yayın sözleşmesinin son hâli 20 Mayıs 1897 tarihini taşıyor; bazı sayfalarda 25 Mayıs’a kadar uzanan paraflar bulunuyor. Buna karşın sözleşmenin giriş maddesi, eserin adını hâlâ The Un-Dead olarak veriyor.

Oysa yayınevi kitabı çoktan başka bir isimle tanıtmaya başlamıştı. Araştırmacı John Edgar Browning’in gazete incelemelerine göre The Athenaeum dergisinde 8 Mayıs 1897’de Dracula adıyla reklam yayımlanıyor; Booksellers’ Review ön sayfasındaki reklamlar ise 13 Mayıs’ta başlıyor.

Bir başka deyişle Dracula adı, 20 Mayıs tarihli sözleşmeden en az 12 gün önce kamuoyunun karşısındaydı. İlk baskı 3.000 kopya, satış fiyatı ise altı şilin olarak belirlenmişti. Baskı ayrıntıları netleşmişken eski başlığın sözleşmede kalması, hikâyenin en çarpıcı tezatı.

Stoker sahnede ise iki adı bir arada kullanıyor. Romanın planlanan çıkışından sekiz gün önce, 18 Mayıs’ta, tiyatro uyarlamasının haklarını korumak amacıyla Lyceum Theatre’da aceleyle bir okuma düzenliyor. Etkinliğin adı: Dracula: or The Un-Dead.

Peki son kararı kim verdi?

Hikâyenin yanıtsız kalan kısmı tam da burası. Başlığın bir editör tarafından değiştirildiğini öne süren anlatılar mevcut. Ancak sözleşmeyi, daktilo nüshasını ve reklamları birlikte ele alan 2012 tarihli çalışma, değişikliğin tam zamanını ya da kararın Stoker’a ait olup olmadığını kesin olarak belirleyemiyor.

Eski ad ise tümüyle ortadan kalkmıyor. “Un-Dead” ifadesi tamamlanmış romanda 30’dan fazla kez geçiyor. Dahası, Stoker’ın kardeşinin torununun oğlu Dacre Stoker ile Drakula tarihçisi Ian Holt, 2009’da yayımladıkları devam romanına Dracula: The Un-Dead adını veriyor. Böylece kapağın dışında kalan o eski başlık, yıllar sonra Drakula’nın yanına geri dönüyor.

Benzer içerikler

Bu konuda devam et

Fatih Sultan Mehmed’in Otağını Kurduğu Bölgenin Bugünkü Durumu ve Tarihi Önemi
KEŞFETKültür ve Sanat
14-11-2026 • 19:20

Fatih Sultan Mehmed’in Otağını Kurduğu Bölgenin Bugünkü Durumu ve Tarihi Önemi

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’un fethi sırasında otağını kurduğu stratejik alanın günümüzdeki hali sosyal medyada yayılan bir video ile gündeme geldi. Otantik tarihi mecra üzerine koruma tartışmalarını yeniden alevlendiren bu gelişme, bölgenin plansız yapılaşmaya kurban gittiği eleştirilerini de beraberinde getirdi.

Bunlar da ilgini çekebilir